Kaskadowe arkusze stylów

Kaskadowe arkusze stylów (ang. Cascading Style Sheets, CSS) to język służący do opisu formy prezentacji (renderowania) stron WWW. CSS został opracowany przez organizację W3C w 1996 r. jako potomek języka DSSSL przeznaczony do używania w połączeniu z SGML-em. Pierwszy szkic CSS zaproponował w 1994 r. Hakon Wium Lie.

Arkusz stylów CSS to lista dyrektyw (tzw. reguł) ustalających w jaki sposób ma zostać renderowana przez przeglądarkę internetową zawartość wybranego elementu (lub elementów) (X)HTML lub XML. Można w ten sposób opisać wszystkie pojęcia odpowiedzialne za prezentację elementów dokumentów internetowych, takie jak rodzina czcionek, kolor tekstu, marginesy, odstęp międzywierszowy lub nawet pozycja danego elementu względem innych elementów bądź okna przeglądarki. Wykorzystanie arkuszy stylów daje znacznie większe możliwości pozycjonowania elementów na stronie, niż oferuje sam (X)HTML.

CSS został stworzony w celu odseparowania struktury dokumentu od formy jego prezentacji. Separacja ta zwiększa zakres dostępności witryny, zmiejsza zawiłość dokumentu, ułatwia wprowadzanie zmian w strukturze dokumentu. CSS ułatwia także zmienianie renderowania strony w zależności od obsługiwanego medium (ekran, palmtop, dokument w druku, czytnik ekranowy). Stosowanie zewnętrznych arkuszy CSS daje możliwość zmiany wyglądu wielu stron na raz bez ingerowania w sam kod (X)HTML, ponieważ arkusze mogą być wspólne dla wielu dokumentów.

Historia
Pierwotnie HTML był językiem wyłącznie do opisu struktury dokumentu. Jednak z czasem zrodziła się potrzeba ożywienia wyglądu takich dokumentów. Powoli dodawano nowe znaczniki do HTML pozwalające kontrolować kolory, typografię, dodawać nowe media (np. obrazki). Te niestandardowe rozszerzenia realizowane były przez najpopularniejszych producentów przeglądarek bez porozumienia z drugim. Doprowadziło to do zaimplementowania nowych znaczników działających w konkretniej grupie przeglądarek i nie działających w innych przeglądarkach. Projektanci zostali zmuszeni do wysyłania do klienta różnych wersji tej samej witryny w zależności od użytej przeglądarki, uzyskanie identycznego wyglądu w różnych przeglądarkach było praktycznie niemożliwe. Hakon Wium Lie jako pierwszy zaproponował CHSS (Cascading HTML Style Sheets) w październiku 1994 roku. Poźniej Lie i Bert Bos pracowali wspólnie nad standardem CSS (literka H została usunięta ze względu na możliwość stosowania stylów do innych podobnych do HTML języków).

W międzyczasie została utworzona organizacja World Wide Web Consortium, która na czele Lie'a i Bosa przejęła prace nad CSS. Pod koniec 1996 roku wydano oficjalną dokumentację CSS, Kaskadowe arkusze stylów, poziom 1.

W3C zatwierdziło dwa oficjalne standardy CSS: CSS 1 i CSS 2. Przygotowywana jest też zrewidowana wersja CSS o numerze 2.1. CSS 2.1 osiągnęła już status Candidate Recommendation, 13 czerwca 2005 została cofnięta do statusu Working Draft, a 19 Lipca 2007 status Candidate Recommendation został ponownie przywrócony.

Trwają również prace nad CSS3. Wersja ta w stosunku do poprzedników wzbogaci się o wiele selektorów oraz właściwości, nowością jest także modułowy charakter języka - nie będzie to już jednolita rekomendacja, lecz kilkadziesiąt osobnych dokumentów, co pozwoli na włączanie lub wyłączanie odpowiednich modułów w przeglądarkach w zależności od chwilowych potrzeb.

Specyfikacja CSS1 została opublikowana pod koniec 1996. Kilka miesięcy później pojawiła się przeglądarka Internet Explorer 3 zapewniająca podstawową obsługę CSS1. Była to ważna cecha, która dawała przewagę przeglądarce Microsoftu w erze dominacji Netscape Navigatora. Obsługa CSS1 była na tyle dobra, że można było porzucić niestandardowy znacznik i rozpocząć eksperymentowanie z marginesami i innymi elementami układu CSS. Niestety projektanci napotkali problemy związane z niekompletną i pełną błędów implementacją CSS1. Pod koniec 1997 roku światło dzienne ujrzała przeglądarka IE4, w której poprawiono obsługę CSS1. Netscape po raz pierwszy w wersji 4 zaprezentował interpretowanie CSS1, niestety mimo obsługiwania znacznej części, zawierał sporo rażących błędów. IE4 zachowywał się w przewidywalny sposób, NN 4 niszczył układ. Powszechne było nawet przekonanie, że CSS jest wadliwy. Wielu projektantów porzuciło CSS, błędy w dominującej w tamtym okresie przeglądarce Netscape Navigator spowodowały opóźnienie powszechnego przyjęcia standardu CSS.

Wsparcie przez przeglądarki
CSS 1 jest w pełni obsługiwany przez przeglądarki oparte na silniku Gecko (np. Firefox), KHTML (min. Safari, Konqueror) oraz Presto (Opera). Silniki te są także bliskie pełnej obsługi CSS 2.1. Internet Explorer do wersji 5.5 posiadał niecałkowitą i pełną błędów obsługę CSS1 oraz nielicznych elementów nowszych wersji. IE 6 renderując w trybie standardów obsługuje poprawnie prawie całość CSS1, jednak obsługa CSS 2.1 nadal pozostawia wiele do życzenia.

CSS 3 jest obecnie szczątkowo obsługiwany przez większość najnowszych przeglądarek (np. opacity w Gecko). Właściwości CSS 3 o implementacji znajdującej się w fazie eksperymentalnej opatrzone są prefiksem odpowiednim dla przeglądarki (np. -moz-border-radius dla Gecko).

Strona głowna serwisu

Artykuły:

Postęp w świecie www
Bojkot standardów w sieci
Wyszukiwarka w MSIE7
Przeglądarka www Opera
Windowsowa ewolucja
GNU w relacji z Linuksem
Onet i Opera - jak wrogowie
Filmy na stronie www
Moje boje z CSS
Przyjazna strona www

Pojęcia ogólne:

Język serwerowy PHP
Standardowy język HTML
Kaskadowe arkusze stylów CSS

Inne:

builders london
Professional property maintenance